'Suriye halkı artık geri dönemez'

Ortadoğu sıcak bir yaza girerken, Suriye’deki Müslüman Kardeşler hareketi bir kez daha büyük satranç masasında yerini alıyor. Dünya devleri sessizce Beşar Esad sonrası Suriye’ye hazırlanırken, çaldıkları ilk kapılardan biri Müslüman Kardeşler. Bundan tam 30 yıl önce Baas Partisi’ne karşı bir başka halk isyanının öncülüğünü yapan hareket, bugün yine Suriye’nin geleceğinde bir rol oynamaya hazırlanıyor.

Hareketin sürgündeki lideri Muhammed Riad Shaqfa, Türk basınında ilk kez Milliyet’e konuştu. Hamalı bir din aliminin oğlu olan ve son 30 yılını Irak, Suudi Arabistan ve İngiltere arasında geçiren Shaqfa, geçmişte 3 kez Suriye ajanlarının suikast girişiminden kurtulmuş, ancak 2006 yılında 4’üncü girişimde yara almış. Mekânın neresi olduğunu açıklamamak kaydıyla Avrupa’da yapılan röportajda, Shaqfa, Beşar Esad’la uzlaşma şartlarından İsrail’le ilişkiler ve Türkiye’den beklntilerine kadar bir çok konuda önemli mesajlar verdi.

Her yerde ayaklanma var

- 1980’de Müslüman Kardeşler’in Hama’da başı çektiği ayaklanmanın daha İslami bir karakteri vardı. Oysa şimdi Suriye’de sokaklara din değil her şeyden önce demokrasi talebi var. O zamanla şimdi arasında fark ne?

Dediğinizde doğruluk payı var. Gerçi o dönem de Müslüman Kardeşler değil bütün Hama ayaklanmıştı ve aynı gerekçeyle yani Baas Partisi’nin zulmüne karşı ayaklandılar. Bu diktatörlük devam ediyor.

Bir diğer fark artık her olayın anında medya sayesinde bütün dünyaya yayılması. Geçmişte Hama’da yapılanlar dünyadan gizlendi. Şimdi ise sadece Ham değil her yerde ayaklanma var ve bütün dünya izliyor.

- Müslüman Kardeşler’e üye olmanın cezası idam. Ayaklanmalarda ne ölçüde sizin payınız var?

Seksenli yıllardan beri bir çok üyemiz idam edildi. Anayasanın 49’uncu maddesine göre Ikhwan’a üyelik idam cezası. Haliyle resmi bir yapımız yok ülke içinde. Ama binlerce sempatizanımız var. Bu ayaklanmalar bizim organizasyonumuz değil. Ama insanların kalbi bizlerle ve biz de olanları destekliyoruz.

- Sokaktakiler kimler?

Farklı kesimlerden gelen insanlar. Solcusu da var, liberali de, İslamcısı da. Örgütlenme haklı olmadığı için belli bir grup yok. Bütün halk.

Bomboş bir konuşma yaptı

- Beşar Esad’ın konuşmasını nasıl buldunuz?

Konuşmaya bile değmez. Bomboştu. Bu üçüncü konuşmasıydı ve başından beri sürekli bir şeyler vaat ediyor. 11 yıldır iktidarda ama somut bir adım yok. Ben adını ‘Bay Yapacağım’ koydum.

- Ne dese Müslüman Kardeşler tatmin olurdu?

Bakın babası ölünce cumhurbaşkanlığı için Beşar’ın yaşı tutmuyordu (2000), 15 dakikada yasa çıkarıp cumhurbaşkanı yaptılar. Halkın inanması için önce hemen, birkaç saat içinde orduyu geri çekmesi lazım. Protestolarda tutuklanan insanları serbest bırakılmalı. Katliamlar yapıldığını kabul etmeli ve sorumluları yargı önüne çıkarılmalı. Esad, Baas Partisi’ne ülkeyi tek parti rejimi olarak yönetme görevi veren anayasanın 8. maddesinin iptal edileceğini açıklamalı. Ayrıca Müslüman Kardeşler üyeliğini idam cezasıyla cezalandıran 49’uncu madde gibi anti-demokratik yasalar iptal edilmeli.

Eğer reformları yaparsa

- Sonra seçim mi?

Halkın temsilcilerinden oluşan bir heyet kurmasını ve yeni bir siyasi parti yasasının çıkmasını istiyoruz. Serbest seçimler için gün verilmeli. Bu seçimlerde uluslararası gözlemcilerin olması şart. Türkiye, AGİT, İslam Birliği olabilir. Ama Esad bu seçimlerin özgür ve uluslararası makamlar müşahitliğinde yapılacağını taahhüt etmeli çünkü insanlar artık rejime güvenmiyor. Türkiye gözlemci olabilir.

- Türk yetkililer, Esad’ın aslında reform niyeti olduğunu ancak zayıf olduğu için ya da çevresinden dolayı yapamadığını söylüyorlar...

O zaman cumhurbaşkanı olma hakkı yok. Olan biteni bilmiyorsa, o zaman çeksin gitsin. Biliyorsa zaten gitsin.

- Peki bu saydığını şok reformları yaparsa Esad’la devem edebilir misiniz?

Buna biz değil halk karar verir ama olabilir tabii. İnsanlar Suriye’nin yıkılmasını, yıpranmasını istemiyor. İstikrar istiyoruz. Hatta reformları olursa ve seçimlerde Beşar Esad kazanırsa ona da itirazımız yok. Yeter ki dürüst bir seçim olsun. Ama ben şahsen böyle bir adım atabileceğine inanmıyorum.

- ABD ve Türkiye dahil Batı henüz Esad’a tam olarak sırtını dönüş değil. Kaddafi muamelesi görmüyor...

Suriye halkı başkaldırıda ısrarcı olursa, dünya da dönecektir. Biz ısrarcı olursak, eninde sonunda Amerika da, Türkiye de değişecek.

- Suriyeliler ısrarcı değil mi? Mısır’da bunun 10’da biri olduğunda bütün dünya Mübarek’e git dedi...

Mısır İsrail’in güvenliği için bu kadar kritik değildi. Beşar Esad döneminde İsrail çok rahat çünkü 40 yıldır sınırda güvenlik sağlanmış durumda.

- İsrail Beşar’ı mı istiyor?

Evet. Herkesten daha fazla istiyor Esad’ın kalmasını. Değişim ihtimalinden rahatsızlar.

- Haklılar mı rahatsız olmakta? Sizin İsrail konusundaki tutumunuz ne?

Bizim şu ana derdimiz İsrail değil demokrasi. Ortadoğu’da insanlar bunu istiyor. Şu anki hedefimiz, özgür seçimler ve demokratik bir Meclis. Sonra halkın temsilcilerinden ortaya çıkacak hükümet karar verir İsrail’le ilişkilerin seyrine. Biz değil seçilenler karar verecek.

MİLLİYET